Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước (“Nhà là để ở chứ không phải để kinh doanh, tích sản”) đã làm nóng thị trường những ngày qua. Cùng chung thời điểm, thông tin về đề xuất đánh thuế bất động sản lại rộ lên. “Cổ phiếu bất động sản chìm trong sắc đỏ”, cái title của báo Dân Việt mô tả về cách thị trường phản ứng.
Trên mạng xã hội, nhiều người tranh cãi về cách giải thích phát biểu của nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước. “Nhà là để ở chứ không phải để kinh doanh, tích sản” là chủ trương áp dụng cho nhà ở xã hội hay là cho nhà ở nói chung? Mỗi cách đặt vấn đề sẽ dẫn đến hệ quả, tính chất khác nhau, nên việc cần giải thích, làm rõ ý kiến chỉ đạo này là hết sức cần thiết.
Một lực lượng cực kỳ đông đảo (gồm các chủ đầu tư, các sale, môi giới bất động sản…) cho rằng phát biểu này chỉ nhắm tới nhà ở xã hội chứ không liên quan nhà ở nói chung (cụ thể là nhà ở thương mại do các chủ đầu tư bán ra theo cơ chế thị trường). Nhóm này viện dẫn việc phát biểu được đưa ra trong buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước với Đảng ủy Chính phủ, các bộ, ngành liên quan về triển khai thực hiện Chỉ thị số 34 năm 2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới. Do khuôn khổ buổi làm việc tập trung vào chính sách phát triển nhà ở xã hội nên chỉ đạo của Tổng Bí thư cũng chỉ tập trung vào loại hình nhà ở xã hội.
Nhưng một nhóm thiểu số – trong đó có tôi – lại tin rằng phát biểu chỉ đạo này nhắm đến nhà ở nói chung (bao gồm nhà ở thương mại trên thị trường bất động sản).
Đây là những lý do tại sao tôi tin rằng Tổng Bí thư chỉ đạo về nhà ở nói chung chứ không bó hẹp ở NHÀ Ở XÃ HỘI.
(1) Thứ nhất, hãy xem nội dung tổng thuật của Cổng TTĐT Chinhphu (dẫn nguồn từ Thông tấn xã Việt Nam) để thấy rõ hơn ban ngày: Tổng Bí thư chỉ đạo về chính sách nhà ở nói chung, không chỉ riêng nhà ở xã hội. (Link bài báo tại comment)
Trích bài báo: “Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện thể chế, ban hành chính sách, tháo gỡ thủ tục và thúc đẩy phát triển nhà ở.
Tuy nhiên, chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với tư duy mới, tầm nhìn mới, đảm bảo mọi người đều có chỗ ở. Nhà là để ở chứ không phải để kinh doanh, tích sản.”
=>Tổng Bí thư chỉ đạo về phát triển nhà ở nói chung.
(2) Thứ hai, Tổng Bí thư chỉ đạo về hoạt động xây dựng chính sách để cụ thể hóa ý kiến của mình, tức là hướng đến công tác LẬP PHÁP (nhắm đến việc ban hành chính sách, pháp luật mới, xem bài báo để biết Tổng Bí thư chỉ đạo rất cụ thể cơ quan nào làm việc gì, thời hạn ra sao).
Mà hiện nay, Luật Nhà ở 2023 vốn dĩ đã cấm kinh doanh, mua đi bán lại, tích sản trên căn hộ nhà ở xã hội (mỗi người chỉ được mua 01 căn nhà ở xã hội trong suốt cuộc đời).
=>Luật hiện hành đã quy định rõ như vậy, nên nếu có bất cập thì thuộc về khâu thi hành pháp luật (HÀNH PHÁP) để đi kiểm tra, rà soát, xử lý vi phạm. Sao còn phải chỉ đạo công tác LẬP PHÁP làm chi nữa!?
(3) Thứ ba, nhà ở xã hội là một bộ phận cấu thành của thị trường bất động sản. Chính sách phát triển nhà ở xã hội nằm trong tổng thể chính sách chung cho thị trường bất động sản.
Ví dụ, khi Quốc hội tổ chức giám sát chính sách phát triển nhà ở xã hội thì gắn luôn với giám sát chính sách chung cho thị trường bất động sản và thành lập 1 Đoàn giám sát chung cho cả 2 nội dung. Không ai tách chính sách nhà ở xã hội ra khỏi chính sách chung cho thị trường bất động sản cả.
Đặc biệt ở tầm vĩ mô như cuộc họp này, với thành phần này (Tổng Bí thư trực tiếp chủ trì, các Ban Đảng TW tham gia, Thủ tướng và Phó Thủ tướng thường trực, các Bộ…) thì không có chuyện tách 1 cái cây ra khỏi khu rừng và chỉ bàn về cái cây ấy. Với quy mô cuộc họp này thì phải bàn đến tính tổng thể, bao quát, vĩ mô (như bài tổng thuật của Chinhphu cũng thể hiện rất rõ nội dung thảo luận, chỉ đạo).
Để chắc chắn thì ta cần chờ 1-2 hôm nữa để xem thông báo kết luận cuộc họp (báo chí có lẽ sẽ đăng tải kết luận). Sau đó sẽ có các văn bản chỉ đạo thực hiện của bên khối Chính phủ. Khi ấy sẽ rõ 100% là nhà lãnh đạo nói về nhà ở xã hội hay nói chung cho cả thị trường bất động sản.
Ngày 21/5/2026
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh